غير آن ، بايد كه پيش از قتل ، أو را امر كرد كه غسل كند مثل غسل مس ميت وحنوط كند وكفن بپوشد وبعد از قتل ، ديگر غسلي واجب نيست . پس هر گاه بعد از قتل كسى مس بدن أو را نمايد غسل مس ميت بر أو واجب است يا نه ؟ جواب : واجب نيست نظر به ظواهر اخبار مثل روايت محمد بن مسلم : " مس الميت عند موته وبعد غسله ليس به باس ( 1 ) " وهمچنين امر به غسل كردن به عنوان غسل ميت ظاهر در ترتيب احكام غسل ميت است بر أو واين هم از جمله آنهاست ومىتوان گفت كه شكى نيست كه موت انسان في الجملة موجب نجاست أو مىشود به نجاست خبيثه وحديثه يعنى خباثت معنوية ودفع هر دو آنها به غسل ميت مىشود في الجملة ( قيد في الجملة از براي اخراج شهيد است ) وهمچنين كسى كه واجب القتل بوده وقبل از قتل ، غسل كرده وبدون آه هم نجاست خبيثه باقي است كه بايد با ملاقاة ( در صورت رطوبت ) تطهير بدن كرد وهم غسل مس به سبب آن خباثت معنوية أو ، هر چند به رطوبت ملاقاة نشود وچون در واجب امقتلى كه غسل ميت را بجا آورد ديگر غسل ميت لازم نيست از براي أو ، پس معلوم مىشود كه آن دو علتي كه مستلزم غسل ميت بودند هر دو از أو منتفى شده اند وبه انتفاء علت ، معلول هم منتفى مىشود . پس تطهير بدن ملاقى آن وغسل مس ميت هر دو ساقط مىشوند . 71 - سؤال : كسى كه داخل شده در زير آب ، در حين بيرون آمدن ، تخليل عضو مىنمايد چه صورت دارد ؟ جواب : اظهر در نظر حقير اين است كه در غسل ارتماسى همين كه نيت كرد وفرو رفت به آب ، جزو أول بدن كه به آب رسيد ، أول غسل است وجزو آخر كه فرو رفت غسل تمام شده است ، به شرطي كه اعضا را متعاقب به دفعه عرفيه فرو برد كه اگر يك جزو را بيرون گذاشته ، آنچه سابق فرو رفته هم باطل مىشود ودر اين بين كه أول فرو رفتن است تا به آخر اجزاء ، هر گاه عضوى به تخليل باشد ، تخليل كند وهر چند بعد از فرو رفتن تمام اعضا باشد به شرطي كه از دفعه عرفيه بيرون نرود .

--> 1 : وسائل : ج 2 ص 931 - 932 باب عدم وجوب . . . ، ح 1 .